ประวัติความเป็นมา

รัฐบาลไทยได้เห็นชอบให้กระทรวง
การต่างประเทศจัดตั้งสถานกงสุลใหญ่
ณ นครเซี่ยงไฮ้ขึ้นในปี 2539

เนื่องจากเห็นว่านครเซี่ยงไฮ้เป็นมหานครที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจสำคัญของจีนที่ควรขยายความร่วมมือให้ใกล้ชิดยิ่งขึ้น สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ นับเป็นสำนักงานคณะผู้แทนไทยแห่งที่ห้าของไทยในสาธารณรัฐประชาชนจีน หลังการจัดตั้งสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง สถานกงสุลใหญ่ ณ นครกวางโจว สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองฮ่องกง และสถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง และเป็นสถานกงสุลใหญ่ต่างประเทศลำดับที่ 30 ที่จัดตั้งขึ้นในนครเซี่ยงไฮ้

สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ มีเขตอาณาครอบคลุมมหานครเซี่ยงไฮ้ และ 3 มณฑลทางภาคตะวันออกของจีน ได้แก่ มณฑลเจ้อเจียง มณฑลเจียงซู และมณฑลอันฮุย ซึ่งล้วนแต่เป็นมณฑล ที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจ มีอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจสูงที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศจีน
นับว่าเป็นเขตมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อพัฒนาการทางเศรษฐกิจของจีน

พิธีเปิดสถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้

กระทรวงการต่างประเทศได้จัดส่งคณะผู้แทนไทยคณะแรกมาปฏิบัติงานที่นครเซี่ยงไฮ้ โดยนายศรศิลป์ พลเตชา อัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง มาดำรงตำแหน่งกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ ท่านแรก พร้อมข้าราชการจากกระทรวงการต่างประเทศ รวม 6 คน สถานกงสุลใหญ่ฯ ได้มีพิธีเปิดสำนักงานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2540 โดย ฯพณฯ พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ นายกรัฐมนตรี ในขณะนั้น เป็นประธานในพิธีเปิด โดยได้มีการจัดตั้งสำนักงานส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศขึ้นพร้อมกันด้วย

อาคารสำนักงานแห่งแรกตั้งอยู่ที่ ชั้น 3 ของอาคารเลขที่ 7 ถนนจงซานตะวันออก ซึ่งเป็นอาคารประวัติศาสตร์ในย่านไว่ทัน (Wai Tan) หรือ The Bund ริมแม่น้ำหวงผู่ อาคารนี้เป็นอาคารเก่าแก่ ซึ่งธนาคารกรุงเทพเช่าจากทางการเซี่ยงไฮ้เป็นเวลา 30 ปี เป็นบริเวณที่มีทัศนียภาพสวยงามและมีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งในนครเซี่ยงไฮ้

อาคารสถานกงสุลใหญ่แห่งแรก ชั้น 3
ของอาคารหมายเลข 7 ถนนจงซานตะวันออก

หลังจากที่ได้เปิดสถานกงสุลใหญ่ฯ ณ นครเซี่ยงไฮ้ ต่อมา ในปี 2544 ได้เปิดสำนักงานส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศขึ้นอีกครั้ง (หลังจากได้ปิดตัวไปชั่วคราวในช่วงที่เกิดวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจในประเทศไทย) เพื่อรองรับภารกิจทางด้านการค้าระหว่างไทย-จีน ที่ขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างมาก ต่อมา ในปี 2546 ได้เปิดสำนักงานเศรษฐกิจการลงทุน เนื่องจากเล็งเห็นถึงศักยภาพทางด้านการลงทุนของนักธุรกิจจีนโดยการชักชวนนักลงทุนชาวจีนไปลงทุนในประเทศไทย ล่าสุด ด้วยศักยภาพทางเศรษฐกิจของประชากรของมหานครเซี่ยงไฮ้ รัฐบาลไทยได้เห็นชอบให้การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเปิดสำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยประจำนครเซี่ยงไฮ้อย่างเป็นทางการขึ้น เมื่อเดือนสิงหาคม 2552 เพื่อให้สามารถดำเนินกิจกรรมส่งเสริมนักท่องเที่ยวชาวจีนไปท่องเที่ยวในประเทศไทยได้อย่างต่อเนื่องและเพิ่มมากขึ้น

ที่ทำการ สกญ. ปัจจุบัน ชั้น 15 เลขที่ 567
Weihai Road

สำหรับที่ทำการถาวรของสถานกงสุลใหญ่ฯ นั้น รัฐบาลได้อนุมัติให้กระทรวงการต่างประเทศจัดสร้างอาคารที่ทำการถาวรของสถานกงสุลใหญ่ และทำเนียบกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ ขึ้น บนที่ดินที่กระทรวงการต่างประเทศได้เช่าระยะยาว (70 ปี) จากทางการจีน ที่เลขที่ 10 ถนน Wanshan ในเขตพัฒนาหงเฉียว ขนาดพื้นที่ประมาณ 2 ไร่ 3 งาน 13.25 ตารางวา หรือ 4,500 ตารางเมตร

กระทรวงการต่างประเทศได้จัดจ้างบริษัท ดีไซน์+ดีเวลลอป จำกัด ออกแบบอาคาร ที่ทำการและบ้านพักกงสุลใหญ่ฯ ซึ่งจะก่อสร้างในพื้นที่ดังกล่าวแล้ว ขณะนี้อยู่ในขั้นตอนเตรียมการสำหรับการก่อสร้าง โดยคาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในต้นปี 2554 และจะใช้เวลาก่อสร้างประมาณ 18 เดือน

อาคารที่ทำการสถานกงสุลใหญ่ฯ แห่งใหม่ เป็นอาคาร 4 ชั้น รวมชั้นใต้ดิน ประกอบด้วยพื้นที่ใช้สอยประมาณ 3,200 ตารางเมตร อาคารแห่งใหม่นี้สามารถจัดสรรพื้นที่เพื่อเป็นที่ทำการของหน่วยงานต่าง ๆ ของไทยได้ทั้งหมด นอกจากนี้ ในบริเวณดังกล่าวจะก่อสร้างทำเนียบกงสุลใหญ่ เป็นอาคารสูง 3 ชั้น พื้นที่ใช้สอย 1,300 ตารางเมตร ด้วย